Zasady PPOŻ w biurze – obowiązki na najemcy. Biurowiec a PPOŻ

Bezpieczeństwo w miejscu pracy stanowi fundament stabilnej działalności każdej organizacji. Wśród wielu jego aspektów, ochrona przeciwpożarowa zajmuje pozycję szczególną, często jednak niedocenianą aż do momentu wystąpienia realnego zagrożenia.

Najemcy powierzchni biurowych nierzadko działają w przekonaniu, że pełna odpowiedzialność za zasady ppoż spoczywa na zarządcy lub właścicielu budynku. Jest to uproszczenie, które może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i  zagrażać bezpieczeństwu pracowników.

Podział odpowiedzialności: prawo, umowa i zdrowy rozsądek

Fundamentem prawnym regulującym ochronę przeciwpożarową w Polsce jest przede wszystkim Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Zgodnie z jej zapisami, to na właścicielu lub zarządcy budynku spoczywa pierwotna odpowiedzialność za zapewnienie, że obiekt jako całość spełnia wymogi techniczne i prawne. Obejmuje to między innymi zapewnienie sprawnych systemów sygnalizacji pożarowej, instalacji gaśniczych, odpowiednio oznakowanych i drożnych dróg ewakuacyjnych oraz regularne przeglądy kluczowych elementów infrastruktury. Właściciel tworzy niejako szkielet bezpieczeństwa.

Jednak w momencie przekazania lokalu w użytkowanie, znaczna część odpowiedzialności zostaje scedowana na najemcę. To on, jako faktyczny użytkownik przestrzeni i pracodawca w rozumieniu Kodeksu Pracy, staje się odpowiedzialny za codzienne przestrzeganie i wdrażanie zasad ppoż w obrębie wynajmowanej powierzchni. Granice tej odpowiedzialności najczęściej precyzuje umowa najmu oraz regulamin obiektu, lecz pewne obowiązki są niezbywalne. Niezastosowanie się do tych obowiązków jest naruszeniem prawa i może negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo pracowników..

Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego – poznaj swój obowiązek

Kluczowym dokumentem dla każdego budynku jest Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP). Opracowanie i aktualizacja IBP leży po stronie właściciela lub zarządcy obiektu. Jednakże obowiązkiem najemcy jest dogłębne zapoznanie się z jej treścią i, co ważniejsze, wdrożenie jej postanowień w swojej części biura. Dokument ten określa między innymi procedury postępowania na wypadek pożaru, plany ewakuacji, lokalizację sprzętu gaśniczego i zasady prowadzenia prac niebezpiecznych pożarowo. IBP to kluczowy dokument, który zawiera praktyczne wskazówki dotyczące postępowania w przypadku pożaru. Zapoznanie się z jego treścią jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa.

O co właściciel biura powinien zadbać?

Właściciel biura ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo pożarowe zgodnie z przepisami przeciwpożarowymi. Oto najważniejsze kwestie, o które powinien zadbać:

1. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego – musi być opracowana i aktualizowana, jeśli w budynku przebywa jednocześnie więcej niż 50 osób lub powierzchnia przekracza 1000 m².
2. Przeszkolenie pracowników – każdy pracownik powinien znać zasady ewakuacji, obsługi gaśnic oraz wiedzieć, jak reagować w razie pożaru.
3. Oznakowanie dróg ewakuacyjnych – drogi ewakuacyjne muszą być dobrze widoczne, oznaczone i zawsze drożne.
4. Sprzęt gaśniczy – biuro powinno być wyposażone w sprawne gaśnice (dobrane do rodzaju zagrożenia), a ich przegląd należy wykonywać co najmniej raz w roku.
5. Systemy przeciwpożarowe – w zależności od rodzaju budynku: czujki dymu, system alarmowy, hydranty wewnętrzne lub inne środki zabezpieczenia.
6. Kontrola instalacji elektrycznej i grzewczej – przeglądy techniczne instalacji powinny być wykonywane regularnie, ponieważ to one są częstą przyczyną pożarów.
7. Plan ewakuacji – czytelny plan powinien być umieszczony w widocznym miejscu i uwzględniać rozmieszczenie sprzętu gaśniczego, wyjść ewakuacyjnych i punktu zbiórki.
8. Współpraca z rzeczoznawcą ds. ppoż. – w przypadku większych obiektów lub zmian w układzie biura warto skonsultować się z ekspertem, aby zapewnić zgodność z aktualnymi przepisami.

W co powinien być zaopatrzony biurowiec?

Kwestia sprzętu gaśniczego bywa przedmiotem sporu. Jeżeli umowa najmu milczy na ten temat, obowiązek regularnych przeglądów technicznych i legalizacji gaśnic znajdujących się w wynajmowanym lokalu spoczywa na jego faktycznym użytkowniku, czyli najemcy.

Równie krytyczne jest bezpieczeństwo elektryczne. Przeciążone listwy zasilające, niesprawne urządzenia biurowe (czajniki, mikrofalówki) czy używane bez nadzoru prywatne grzejniki pracowników to jedne z najczęstszych przyczyn pożarów w biurach. Najemca odpowiada za stan techniczny i prawidłowe użytkowanie wszystkich urządzeń podłączonych do sieci w jego lokalu.

Zmiany w aranżacji biura

Dynamiczny rozwój firmy często wiąże się z potrzebą rearanżacji przestrzeni – wstawienia dodatkowych ścianek działowych, wydzielenia nowych pomieszczeń czy zmiany układu mebli. Należy pamiętać, że każda zmiana w aranżacji biura może wpływać na warunki ewakuacji, wydłużając drogi ucieczki lub ograniczając dostęp do sprzętu gaśniczego. Przed wprowadzeniem istotnych modyfikacji w układzie biura, konieczna jest konsultacja z zarządcą budynku, a nierzadko uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Checklista PPOŻ dla najemcy – audyt w 5 krokach

Zamiast czekać na kontrolę, warto samodzielnie ocenić stan bezpieczeństwa w biurze. Poniższa lista pomoże zidentyfikować potencjalne problemy:

1. Drogi ewakuacyjne: Czy wszystkie korytarze i wyjścia są w pełni drożne? Czy ich minimalna szerokość jest zachowana?
2. Sprzęt gaśniczy: Czy wiesz, gdzie znajdują się najbliższe gaśnice i hydranty? Czy dostęp do nich jest swobodny? Kiedy miały ostatni przegląd?
3. Wiedza pracowników: Czy pracownicy potrafią wskazać najbliższy przycisk alarmowy? Czy znają drogę do punktu zbiórki?
4. Instalacja elektryczna: Czy listwy zasilające nie są przeciążone? Czy regularnie sprawdzany jest stan techniczny urządzeń biurowych? Czy istnieje polityka dotycząca używania prywatnych urządzeń elektrycznych?
5. Procedury: Kiedy ostatni raz przeprowadzono próbną ewakuację? Czy nowi pracownicy przechodzą obowiązkowe szkolenie PPOŻ?

Konsekwencje zaniedbań

Ignorowanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej może mieć daleko idące skutki. Nie są to jedynie teoretyczne zapisy w ustawach. Konsekwencje mogą być dotkliwe i wielowymiarowe:

• Finansowe: możliwość nałożenia mandatu karnego przez Państwową Straż Pożarną podczas kontroli, a w przypadku pożaru – problemy z ubezpieczycielem i odmowa lub znaczne obniżenie wypłaty odszkodowania z powodu rażących zaniedbań.
• Prawne: Odpowiedzialność karna dla osób zarządzających firmą w przypadku, gdy zaniedbania doprowadzą do bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników.
• Biznesowe: Przestój w działalności firmy, utrata danych, zniszczenie mienia oraz utrata zaufania ze strony pracowników i klientów.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy mogę trzymać prywatny grzejnik pod biurkiem?

Zazwyczaj regulaminy budynków biurowych zabraniają używania prywatnych urządzeń grzewczych o dużej mocy ze względu na ryzyko pożarowe i obciążenie instalacji. Należy to sprawdzić w regulaminie obiektu i wewnętrznych procedurach firmy.

Kto płaci za przegląd gaśnic w moim biurze – ja czy właściciel?

Jeśli umowa najmu nie stanowi inaczej, obowiązek dbania o sprawność techniczną gaśnic znajdujących się w lokalu (przeglądy, legalizacja) spoczywa na najemcy jako użytkowniku.

Czy muszę szkolić pracowników, jeśli w biurze pracuje tylko 5 osób?

Tak. Obowiązek szkolenia pracowników z zakresu PPOŻ wynika z Kodeksu Pracy i dotyczy każdego pracodawcy, niezależnie od liczby zatrudnionych osób.

Co zrobić, jeśli właściciel budynku nie dba o systemy alarmowe?

Należy niezwłocznie zgłosić ten fakt zarządcy budynku na piśmie. Zapewnienie sprawności kluczowych systemów bezpieczeństwa to jego fundamentalny obowiązek. W przypadku braku reakcji, można poinformować o sytuacji odpowiednią komendę Państwowej Straży Pożarnej.

Ochrona przeciwpożarowa w pracy biurowej: podsumowanie

Skuteczne wdrożenie i utrzymanie zasad ppoż w biurze to proces, który wymaga współpracy i zrozumienia po obu stronach. Właściciel dostarcza solidne fundamenty w postaci bezpiecznego budynku, ale to najemca buduje na nich codzienną kulturę bezpieczeństwa. Regularna komunikacja, świadomość własnych obowiązków i proaktywne podejście do zarządzania ryzykiem to elementy, które przekładają formalne wymogi w realną ochronę życia i mienia. W kwestii bezpieczeństwa nie ma bowiem miejsca na domysły – są tylko obowiązki, które należy skrupulatnie wypełnić.